माणगाव शिवसत्ता टाइम्स (नरेश पाटील) :-
सात दशकांहून अधिक काळ प्रलंबित राहिलेला सीमावादग्रस्त भागांतील मराठी भाषिकांचा प्रश्न पुन्हा एकदा राष्ट्रीय पातळीवर केंद्रस्थानी आणण्याचा निर्णायक प्रयत्न (एम.ई.एस) महाराष्ट्र एकीकरण समिती युवा समितीने सुरू केला आहे. भाषा, अस्मिता आणि घटनात्मक हक्क यांच्या रक्षणासाठी सुरू करण्यात आलेली ‘मराठी सन्मान यात्रा’ ही केवळ एक आंदोलन नसून, मराठी समाजाच्या दीर्घकालीन संघर्षाचा नवा, ठाम आणि संघटित उच्चार आहे. कोणत्याही परिस्थितीत इतिहास घडविण्याचा निर्धार एमईएस युवा समितीने या यात्रेद्वारे जाहीरपणे व्यक्त केला आहे.
सीमावादग्रस्त भागांतील मराठी भाषेचे अस्तित्व, सांस्कृतिक अस्मिता आणि मराठी भाषिकांचे घटनात्मक हक्क यांचे रक्षण करण्यासाठी (एमईएस) महाराष्ट्र एकीकरण समिती युवा समितीने एक निर्णायक, ध्येयवादी आणि ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. ‘मराठी सन्मान यात्रा’ या व्यापक जनआंदोलनाच्या घोषणेद्वारे, केंद्र सरकारसह संपूर्ण देशाचे—विशेषतः कर्नाटक व महाराष्ट्र राज्यांचे—लक्ष वेधून घेण्याचा निर्धार एमईएस युवा समितीने व्यक्त केला आहे.
एमईएस युवा समितीचे अध्यक्ष शुभम शेळके यांच्या नेतृत्वाखाली प्रस्तावित असलेली ही जनचळवळ बेळगाव, बिदर, बाल्की, निपाणी, खानापूर व कारवार या सीमावादग्रस्त भागांमध्ये राबविण्यात येणार आहे. या सर्व भागांमध्ये आजही मराठी भाषिक लोकसंख्या बहुसंख्येने अस्तित्वात असून, त्यांच्या भाषिक व लोकशाही अधिकारांकडे सातत्याने दुर्लक्ष केले जात असल्याचा आरोप एमईएस कडून करण्यात येतो.
इतिहासाचा मागोवा घेतल्यास, सीमाभागातील मराठी भाषिक बहुसंख्य समाजाचे राजकीय बळ हे एमईएस चे आमदार सातत्याने कर्नाटक विधानसभेत निवडून येण्यामधून स्पष्टपणे दिसून येत होते. अनेक दशके एमईएस चे लोकप्रतिनिधी विधानसभेत प्रभावीपणे कार्यरत राहिले. त्यांनी महाराष्ट्रात विलिनीकरणाच्या मागणीला केवळ आवाज दिला नाही, तर आपल्या ठाम भूमिकेमुळे कर्नाटक विधानसभेतील राजकीय समीकरणे हादरवून सोडली. मात्र, या लोकशाही अभिव्यक्तीला रोखण्यासाठी जाणीवपूर्वक प्रशासकीय व राजकीय उपाययोजना राबविण्यात आल्या, असा एमईएस चा आरोप आहे. सीमाभागातील विधानसभा मतदारसंघ विघटित करण्यात आले, पुनर्रचित करण्यात आले व नव्याने सीमांकन करण्यात आले, ज्याचा थेट परिणाम एमईएस समर्थित उमेदवारांच्या निवडणूक शक्यतांवर झाला. अखेरीस, या प्रक्रियेमुळे एमईएस चे लोकप्रतिनिधी विधानसभेत शून्यावर आणण्यात यश मिळवण्यात आले, असा दावा करण्यात येतो.
याच कालखंडात सीमाभागातील भाषिक रचना बदलण्याचे प्रयत्न, कन्नड भाषिक लोकसंख्येचे प्रमाण वाढविणे, मराठी शाळा, भाषा व सांस्कृतिक उपक्रमांवर निर्बंध आणणे यांसारखे प्रयत्न झाल्याचा आरोपही एमईएस कडून सातत्याने करण्यात येतो. तथापि, या सर्व दबावांनंतरही महाराष्ट्रात विलिनीकरणाची जनआकांक्षा आजही जिवंत असून, ती कोणत्याही प्रकारे लोप पावलेली नाही.
या पार्श्वभूमीवरच मराठी सन्मान यात्रेचा निर्णय घेण्यात आला असून, ही यात्रा केवळ आंदोलन नसून मराठी अस्मितेचे पुनरुज्जीवन, भाषिक स्वाभिमान आणि लोकशाही हक्कांची पुनर्स्थापना यांचा ठाम संकल्प असल्याचे एमईएस युवा समितीने स्पष्ट केले आहे. या जनआंदोलनाची वैचारिक आणि ऐतिहासिक पायाभरणी करण्यासाठी एमईएस युवा समितीने छत्रपती शिवाजी महाराजांची राजधानी—रायगड किल्ला—निवडला. २६ जानेवारी, प्रजासत्ताक दिनाचे औचित्य साधून हा दौरा आयोजित करण्यात आला, जो संविधान, समता, स्वातंत्र्य आणि सांस्कृतिक स्वाभिमान यांचा प्रतीकात्मक संदेश देणारा ठरला.
सीमाभागातील विविध तालुक्यांतील कार्यकर्त्यांसह युवा समितीचे पदाधिकारी २४ जानेवारीच्या रात्री बेळगावहून रवाना झाले व २५ जानेवारी रोजी रायगड जिल्ह्यातील महाड शहरात दाखल झाले. या दौऱ्यात त्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या ऐतिहासिक चवदार तळ्याला भेट देऊन त्यांच्या पुतळ्यास अभिवादन केले, ज्यातून सामाजिक न्याय आणि घटनात्मक लढ्याशी असलेली निष्ठा अधोरेखित झाली.
यानंतर प्रतिनिधीमंडळ पाचाड या रायगडाच्या पायथ्याशी असलेल्या गावात मुक्कामी गेले. २६ जानेवारी २०२६ रोजी पहाटे रायगड किल्ल्यावर पोहोचून छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्यास पुष्पहार अर्पण करण्यात आला आणि भव्य जनसभा आयोजित करण्यात आली. या वेळी शुभम शेळके यांनी मराठी सन्मान यात्रेची भूमिका, उद्दिष्टे व भावी कृतीआराखडा सविस्तरपणे मांडला. प्रजासत्ताक दिनानिमित्त रायगडावर महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातून हजारो पर्यटक उपस्थित होते. या पर्यटकांनी मराठी सन्मान यात्रेची माहिती जाणून घेतली व एमईएस युवा समितीच्या भूमिकेला मोठ्या प्रमाणात पाठिंबा दर्शविला, ज्यामुळे आंदोलनास नवी ऊर्जा प्राप्त झाली.
कार्यक्रमाचा समारोप छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या समाधीस्थळी दर्शन व आशीर्वाद घेऊन करण्यात आला. १ फेब्रुवारी २०२६ पासून सुरू होणाऱ्या मराठी सन्मान यात्रेसाठी यश, एकजूट आणि व्यापक जनसमर्थन मिळावे, अशी प्रार्थना करण्यात आली.परतीच्या प्रवासात एमईएस युवा समितीने रायगड किल्ल्याची पवित्र माती संकलित केली, जी स्वराज्य, मराठी अस्मिता आणि न्यायाच्या लढ्याचे प्रतीक म्हणून सीमाभागात नेली जाणार आहे. या प्रतीकात्मक कृतीद्वारे एमईएस युवा समितीने स्पष्ट केले आहे की हा लढा इतिहासाशी जोडलेला, जनतेच्या इच्छेवर आधारित आणि लोकशाही मार्गाने अंतिम न्याय मिळविण्याचा आहे.
मराठी सन्मान यात्रा ही केवळ एका संघटनेची चळवळ नसून, ती सीमाभागातील मराठी समाजाच्या अस्तित्वाचा, स्वाभिमानाचा आणि लोकशाही हक्कांचा सामूहिक आवाज ठरत आहे. सात दशकांच्या प्रतीक्षेनंतर हा प्रश्न पुन्हा निर्णायक वळणावर उभा आहे. केंद्र व राज्य सरकारांनी या जनभावनेची गंभीर दखल घेऊन, घटनात्मक चौकटीतून न्याय्य व कायमस्वरूपी तोडगा काढावा, हीच आज या ऐतिहासिक यात्रेमागील शांत पण ठाम अपेक्षा आहे.
मध्यवर्ती महाराष्ट्र एकीकरण समिती व घटक समित्यांच्या सहकार्याने तसेच अध्यक्ष शुभम शेळके, कार्याध्यक्ष धनंजय पाटील, सरचिटणीस मनोहर हुंदरे,नगरसेवक व खजिनदार शिवाजी मंडोळकर,उपाध्यक्ष नारायण मुचंडीकर, प्रमुख सल्लागार अशोक घगवे, सचिन दळवी, श्रीकांत नांदुरकर,सुरज जाधव, राजू पाटील,शिवाजी हावळानाचे, अभिजित मजुकर,मोतेश बारदेशकर, महादेव पाटील, निलेश काकतकर आदींनी हा उपक्रम यशस्वी करण्यासाठी परिश्रम घेतले.